Wykorzystanie spożywcze

Kukurydza cukrowa

Wyróżnia się tym, że cukry w ziarniaku nie są przetwarzane na skrobię, używana wyłącznie w żywieniu ludzi, spożywana w Europie głównie w postaci ziarna, w obu Amerykach w postaci pieczonych kolb.

Francja

Dobrze znana w Stanach Zjednoczonych, gdzie jej spożycie wynosi 6 kg rocznie na mieszkańca, we Francji jest uprawiana dopiero od trzydziestu lat. Ze względów klimatycznych jej produkcja rozwinęła się głównie w Akwitanii i Południowych Pirenejach (południowo-zachodnia Francja).

Francuska produkcja słodkiej kukurydzy konserwowej i mrożonej stanowi 85% produkcji UE (drugi po USA producent na świecie).

Powierzchnia uprawy wynosi 30 000 ha. Branża zrzesza 1 200 rolników i 6 firm przetwórczych, z których największe to: Bonduelle i Géant Vert.

Francja eksportuje 50% swojej produkcji przede wszystkim do Niemiec, Wielkiej Brytanii i Hiszpanii. W 2003 roku eksport przekroczył wartość 135 mln €. Najpoważniejszymi konkurentami Francji są USA, Węgry i ostatnio Tajlandia.

Atutem Francji jest region produkcyjny, charakteryzujący się dużym potencjałem i regularnością produkcji, a także obecnością przemysłu stosującego nowoczesne technologie przetwórcze.

Dominique.Espil AGPM

Polska

Kukurydza cukrowa (potocznie zwana słodką) w Polsce jest rośliną stosunkowo nową, a wzrost jej spożycia uwarunkowany jest nie tylko względami psychologicznymi, ale również znajomością zasad uprawy i wykorzystania. Do niedawna jedną z przyczyn hamujących wzrost powierzchni uprawy kukurydzy cukrowej był brak wartościowych odmian polskich na rynku nasiennym oraz odmian o różnej wczesności i przydatności do konsumpcji bezpośredniej i dla przemysłu przetwórczego. Obserwowany obecnie duży postęp hodowlany w przypadku tej rośliny wyraża się obecnością na rynku znacznej liczby nowych odmian mieszańcowych. W Polsce powierzchnia jej uprawy wynosi około 3 tys. ha, a możliwości uprawy i jej pełnego wykorzystania ocenia się na 5 do 6 tys. ha. Spożycie w ostatnich latach na statystycznego mieszkańca wynosiło 0,5 kg. Tymczasem zasługuje ona na dużo większe rozpowszechnienie, nie tylko ze względu na duże walory smakowe, lecz także na duże wartości odżywcze.

Polska jest krajem, który ma wystarczająco korzystne warunki do uprawy kukurydzy cukrowej. Wymagania klimatyczne kukurydzy cukrowej w większości rejonów kraju mogą być w pełni zaspokojone i dlatego jej uprawa nie podlega rejonizacji. Tym niemniej najlepsze warunki sprzyjające uzyskiwaniu wysokich i opłacalnych plonów są w tych rejonach kraju, w których zalecana jest uprawa kukurydzy pastewnej na zbiór ziarna, a więc na zachodzie i południu kraju. Nie zaleca się jej uprawiać jedynie na terenach górskich i podgórskich.

Gleby w Polsce są wystarczająco korzystne dla uprawy kukurydzy cukrowej na terenie całego kraju. Agrotechnika tej rośliny jest bardzo podobna do uprawy kukurydzy na ziarno. Główne różnice to:

• uprawa na tym samym polu co 4-5 lat (nie należy uprawiać w monokulturze)
• nie zaleca się uproszczeń w uprawie roli
• niższe nawożenie azotem (wpływ na zawartość cukru i białka)
• mniejsza obsada roślin: 5-7 na metrze kwadratowym
• ostrożna walka z chwastami – dobór odpowiednich herbicydów

W uprawie kukurydzy cukrowej należy zachować właściwą izolację przestrzenną od kukurydzy uprawianej na cele pastewne. Odległość ta powinna wynosić około 500 m (nie mniej niż 300 m). Przepylenie kukurydzy cukrowej kukurydzą pastewną prowadzi do obniżenia jej jakości.

Kukurydza cukrowa jest atakowana przez stosunkowo małą ilość chorób i szkodników. Jednak ze względu na coraz większe upowszechnienie jej uprawy, niektóre choroby i szkodniki mogą występować bardziej masowo i powodować większe straty. Bywają również lata o wyjątkowo sprzyjającym dla ich rozwoju układzie warunków pogodowych, co nie powinno zaskakiwać plantatorów. Najważniejsze choroby i szkodniki zagrażające kukurydzy cukrowej to głownia guzowata kukurydzy, ploniarka zbożówka i omacnica prosowianka.

Uprawa kukurydzy cukrowej jest wysoce opłacalna, a poziom opłacalności przekracza 200 %. Sprzedaż kolb na rynek pozwala uzyskać wyższy dochód niż przy sprzedaży do przetwórni, jednak obarczona jest znacznym ryzykiem, wynikającym z potrzeby zagwarantowania sobie zbytu surowca.

Kukurydza cukrowa nie jest w kuchni polskiej tak popularna jak jęczmień czy pszenica i dlatego warto nasz jadłospis o ten surowiec wzbogacić. Wartość odżywcza kukurydzy cukrowej oraz wartości smakowe to główne, choć nie jedyne, walory produktu. Potrawy z tej rośliny bardzo popularne w różnych regionach świata powinny również w naszym kraju wejść na stałe do jadłospisu jako podstawowy element zasady racjonalnego żywienia i urozmaicenia naszego sposobu odżywiania się. Dodatkowa wartość kukurydzy cukrowej to jej duże znaczenie dietetyczne (dieta bezglutenowa).

Dr Hubert Waligóra
AR Poznań

Powrót