O kukurydzy Jak uprawiać Wykorzystanie Kukurydza w liczbach Kontakt

Nawożenie

Przydatność nawozów azotowych dla kukurydzy

Aby efektywność nawożenia azotem była wysoka należy go stosować w terminach zgodnych z rytmem wzrostu kukurydzy. Intensywne pobieranie składników pokarmowych przez kukurydzę rozpoczyna się w okresie wykształcenia 6-8 liści trwa do fazy zasychania znamion. Jest to zwykle okres od II dekady czerwca do II dekady sierpnia. W tym czasie rośliny pobierają około 85% całkowitej ilości azotu. Reszta jest pobierana w początkowym okresie wzrostu (3%) i podczas wypełniania ziarna (12%). W związku z tym znaczenia nabiera nie tylko wielkość dawki azotu, lecz i termin i technika jego stosowania. Fizjologicznie uzasadniony jest podział całkowitej, wyliczonej dawki N na przedsiewną (około 1/3 całkowitej) i pogłówną, zastosowaną w czasie wegetacji.

Do nawożenia przedsiewnego szczególnie nadają się nawozy wolnodziałające, takie jak mocznik (46% N) czy saletrzak (27% N). Przed spodziewanym ciepłym i krótkim sezonem wiosennym można zastosować też szybko działającą saletrę amonową i amonowo-wapniową (34% N). W ubiegłym, chłodnym i mokrym sezonie, na niektórych plantacjach nawożonych mocznikiem, obserwowano opóźnienie dojrzewania kukurydzy.

Termin aplikacji drugiej dawki azotu powinien być jak najpóźniejszy, lecz jest ograniczony wysokością roślin (max. do 35 cm). Musi być ona mniejsza niż prześwit maszyn używanych do rozsiewu nawozu (ze względu na ryzyko uszkodzeń mechanicznych łodyg przez przejeżdżające pojazdy). Do zastosowania w tym czasie zalecane są nawozy szybkodziałające: saletra amonowa lub saletra wapniowa. Pogłówne nawożenie kukurydzy stwarza jednak niebezpieczeństwo ?poparzenia? roślin. Dzieje się tak wtedy, gdy cząstki nawozu zatrzymują się w kątach liści, lub w lejkach liściowych. Rozkładając się pod wpływem wody tworzą krople silnie stężonego roztworu, który działa toksycznie na tkankę. W skrajnych przypadkach może to prowadzić do zniszczenia plantacji. Aby zmniejszyć to niebezpieczeństwo, rozsiew nawozów powinien być wykonany podczas suchej pogody i w możliwie wczesnych fazach rozwoju kukurydzy (zalecane faza 2-3. liścia).

Najbezpieczniej jest wykonać nawożenie drugą dawką za pomocą rozsiewaczy wyposażonych w aplikatory do wysiewu rzędowego nawozów stałych lub płynnych. Aplikatorami są specjalne tuleje teleskopowe umieszczające granulki nawozu bezpośrednio na powierzchni gleby, w międzyrzędziach kukurydzy.

Oprócz nawozów stałych, od kilku lat na rynku obecny jest azotowy nawóz w postaci ciekłej. Jest to roztwór saletrzano-mocznikowy (RSM) produkowany w Polsce w różnych modyfikacjach (np. z dodatkiem siarki). Do nawożenia roślin stosuje się RSM-28 zawierający 28% azotu. RSM-30 i RSM-32 są to skoncentrowane roztwory saletrzano-mocznikowe stosowane tylko podczas transportu, a u odbiorcy powinny być rozcieńczane do RSM-28. Chociaż jest to nawóz płynny, bezwzględnie powinien być stosowany doglebowo. W formie RSM można zastosować pełną dawkę azotu. Najlepiej jest wtedy podzielić ją na 2-3 części. Pierwszą należy zastosować przedsiewnie, np. przy pomocy oprysku pola z zastosowaniem rozpylaczy wielootworowych. Następne należy podać roślinom w trakcie wegetacji, w fazie 2-5 liści oraz 6-10 liści. Wówczas RSM jest rozlewany za pomocą węży lub rur rozlewowych montowanych na belce opryskiwacza. Ze względu na szerokie międzyrzędzia, zalecane jest zastosowanie podwójnych rur umieszczających roztwór w bezpośredniej bliskości rzędu kukurydzy.

Innym, płynnym nawozem azotowym jest roztwór mocznika, który powinien być stosowany w stężeniu 6%. Mocznik jest tą formą azotu, która może być pobierana przez liście kukurydzy.

I najważniejsze: decyzję o zakupie nawozu należy podejmować na podstawie ceny kilograma czystego składnika, a nie kilograma nawozu !

dr Sylwester Lipski

Dolistne nawożenie kukurydzy fosforem

Analizy ponad 440 tysięcy próbek glebowych pochodzących z terenu całej Polski, wykonane przez Stacje Chemiczno-Rolnicze w 2000 roku wykazały, że 9% gleb miało bardzo niską, 28% niską, a 27% średnią zawartość fosforu. 16% gleb miało wysoką, a 19% bardzo wysoką zawartość tego makroelementu. Powyższe dane wskazują, że ponad 1/3 gleb wymaga intensywnego nawożenia fosforem. Szczególnie wysoki procent gleb ubogich w fosfor występuje we wschodnich rejonach kraju, a najmniej zasobne w ten pierwiastek są gleby w rejonie Radomia, Piotrkowa Trybunalskiego, Tarnowa, Krosna i Wałbrzycha. Znacznie lepsza zasobność gleb w fosfor występuje w zachodnich rejonach kraju i częściowo w Polsce Północno-Wschodniej. Niekiedy nawet wysoka czy bardzo wysoka zawartość fosforu w glebie nie jest równoznaczna z jego dostępnością dla roślin. Według Prof. Czuby, skutki głodu fosforowego u roślin występują głównie na glebach ubogich, kwaśnych, niewapnowanych, nawożonych niskimi dawkami fosforu i w przypadku jednostronnego nawożenia azotem.

W rozwoju kukurydzy szczególne zapotrzebowanie na fosfor występuje w początkowych stadiach rozwoju oraz w końcowym okresie wegetacji. Plon 7 ton ziarna kukurydzy wraz z odpowiednią ilością słomy pobiera 90 kg fosforu (P 2 O 5 ). Kukurydza w uprawie na kiszonkę wymaga 90-120 kg fosforu (P 2 O 5 ).

Młode rośliny kukurydzy nieposiadające jeszcze dobrze wykształconego systemu korzeniowego są bardzo wrażliwe na niedobór fosforu. Przy niesprzyjających warunkach atmosferycznych, jakie często występują w początkowym okresie wegetacji (susza, niskie temperatury, zalanie wodą), pobrana ilość fosforu nie zaspokaja zapotrzebowania rośliny. Szczególnie ważnym czynnikiem, który ?upośledza? pobieranie fosforu są niskie temperatury. Własne obserwacje wykazują, że ma to miejsce nawet wtedy, w okresie maja i na początku czerwca, gdy dnie są stosunkowo ciepłe, a noce chłodne.

Niedobór fosforu objawia się typowym czerwono-fioletowym zabarwieniem obrzeży liści i łodyg oraz zahamowaniem wzrostu roślin.

Szczególnie ważne jest wówczas dostarczenie fosforu drogą pozakorzeniową, przez nawożenie dolistne, co umożliwia szybkie wyrównanie niedoboru tego pierwiastka. Należy podkreślić, że ta forma nawożenia nie jest w stanie zastąpić nawożenia roślin fosforem ?pod korzeń?, które ma znaczenie podstawowe.

Na rynku krajowym występuje wiele dolistnych nawozów fosforowych, które zawierają również inne makroskładniki i na ogół także wiele mikroelementów. Ich stosowanie pozwala na szybkie przezwyciężenie głodu fosforowego roślin kukurydzy i na znaczący wzrost plonowania, jak to wykazano również w badaniach własnych.

Dr Roman Warzecha

Powrót